Nadaj nekrolog
Imię i nazwisko:

Zygmunt Stefan Dobrowolski

Region:
Warszawa
Data emisji:
07.04.2025


Wspomnienie

Zygmunt Stefan
Dobrowolski


pracownik Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w Lille więzień obozów koncentracyjnych Natzweiler i Dachau
numery obozowe 22551 i 99454

jego nazwisko zostało wymienione na tablicy znajdującej się przed
wejściem do Ministerstwa Spraw Zagranicznych w Al. Szucha 23
zawierającej nazwiska 69 osób: "Pamięci pracowników Polskiej Służby Zagranicznej,
którzy oddali życie za Ojczyznę w latach 1939 1945"
Tablicę uroczyście odsłonił 1 września 1990 r.
minister Krzysztof Skubiszewski

Zygmunt Dobrowolski urodził się 1 września 1906 r. w Warszawie.
Zmarł 7 kwietnia 1945 r. w Dachau.
Syn Stanisława Emiliana Dobrowolskiego i Stanisławy z d. Chlumna.
Grób symboliczny istnieje w Lyonie.

Miał czworo rodzeństwa: Wiesława, Jadwigę, Ziemomysła i Wandę

Od 1919 r. uczęszczał do warszawskich szkół: gimnazjum K. Kulwiecia,
gimnazjum państwowego im. J. Lelewela i gimnazjum im. ks. Józefa Poniatowskiego,
które ukończył maturą 29 maja 1928 r.,
a następnie rozpoczął pracę w biurze ubezpieczeniowym.

W okresie od 3.11.1928 r. do 12.09.1930 r. studiował prawo
na Uniwersytecie Warszawskim (nr albumu: 29922).

W latach 30. wyemigrował do Francji i pracował
w Konsulacie Generalnym RP w Lille.

Były to szczęśliwe lata naszej rodziny:
w grudniu 1935 r. Zygmunta odwiedza we Francji jego matka
wraz z wnuczką Tusią, a siostra Zygmunta Wanda planuje
studiować tu projektowanie ubioru.

Rok później Zygmunt bierze ślub z Aleksandrą Cichomską
(ur. 4.06.1901 r. w Warszawie, córką Pawła i Marianny z d. Maślikowskiej)
pracownicą tego samego konsulatu (3.12.1936 r.).
Na przyjęciu weselnym był obecny Konsul Generalny RP
Jerzy Matusiński, co z radością opisywała w swoim liście Panna Młoda.

W maju 1940, w związku z inwazją Niemiec na Francję,
konsulat został ewakuowany. Część archiwów ukryto, a część zniszczono.
Urzędnicy placówki zasilili ruch oporu.


Zygmunt wraz z żoną zamieszkał w Lyonie, pod jednym dachem
ze swoim krewnym Wojtkiem Chlumną (młodym polskim lotnikiem,
który potem wstąpił do francuskiego ruchu oporu FFI,
zginął w bitwie w Montauban 19.08.1944 r.).

W sierpniu 1941 r. Zygmunt traci swojego brata
Ziemomysła zamordowanego przez Niemców
w zbiorowej egzekucji pacjentów szpitala w Choroszczy.


Trzy lata później,18.08.1944 r. Zygmunt zostaje aresztowany w Lyonie
pod zarzutem uczestnictwa w ruchu oporu, a następnego dnia ginie Wojtek Chlumna.
Dwa tygodnie później połączone siły ruchu oporu FFI,
wojska francuskiego i amerykańskiego wyzwoliły miasto.

4 września 1944 r. naziści zdążyli przewieźć Zygmunta 400 km
na północ i osadzić w obozie koncentracyjnym Natzweiler-Struthof,
koło Strasburga.

Na początku września 1944 r. w obliczu zbliżającego się frontu ostatnich 6000 więźniów wyprowadzono do KL Dachau, 360 km na wschód.
Od 8 września 1944 r. Zygmunt był kilkukrotnie przenoszony między obozami
Natzweiler i Dachau i przebywał m.in. w podobozach Ottobrunn i Dautmergen.
Niektóre źródła podają, że przebywał też w obozie
Mittelbau-Dora. W tym czasie w Woli Grzybowskiej pod Warszawą
umiera jego matka Stanisława (25.09.1944 r.).
Sądzimy, że nigdy się o tym nie dowiedział.

Podobnie jak w Auschwitz, na bramie obozu w Dachau widniał napis
"Arbeit macht frei".

Więźniowie pracowali w morderczych warunkach,
były na nich też wykonywane zbrodnicze eksperymenty medyczne.

Zygmunt jako osoba drobnej postury (161 cm, 50 kg w dniu przyjęcia
do obozu) nie zdołał wytrwać w tym piekle do czasu wyzwolenia.

Zmarł w wieku 38 lat w KL Dachau, w baraku nr 15 na miesiąc przed końcem wojny,
pozostawiwszy po sobie wdowę Oleńkę,
(zmarła niecałe 2 lata później 10.01.1947 r., pochowano ją w Lyonie)
oraz dwie siostry i brata.
Wujku Zygmusiu, dziś mija osiemdziesiąta rocznica
Twojej tragicznej śmierci.
Pamiętamy
Córka Jadwigi - Tusia i Wnuczka Wandy - Iwona


Szukaj nekrologów i wspomnień

+ szukanie zaawansowane

Powiadom znajomego

Inne nekrologi

+ więcej

Najnowsze nekrologi, kondolencje

+ więcej