Nadaj nekrolog
Imię i nazwisko:

Walentyna Janta-Połczyńska

Region:
cała Polska
Data emisji:
17.04.2020





2 kwietnia 2020 r. w Nowym Jorku zmarła


Walentyna Janta-Połczyńska
z domu Stocker

ur. 1 lutego 1913 r. we Lwowie, sekretarka oraz tłumacz
Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych i Premiera Rządu RP na Uchodźstwie
gen. Władysława Sikorskiego,
spikerka tajnej polskiej radiostacji "Świt" nadającej z ośrodka brytyjskiego wywiadu
w Bletchley na teren okupowanej Polski, wdowa po pisarzu i poecie
Aleksandrze Janta-Połczyńskim. Córka Ludwika Stocker a - nafciarza pochodzenia
angielskiego i Karoliny z domu Kochanowskiej. W 1938 r. wyjechała do Londynu
w celu zdobycia dalszego wykształcenia. Od wybuchu II wojny światowej pracowała
w polskiej ambasadzie tamże, a później bezpośrednio dla gen. Władysława Sikorskiego,
aż do jego śmierci na Gibraltarze w 1943 r. Jej matka oraz brat Andrzej przeżyli wojnę,
zaś siostra Krystyna Dzierżanowska wraz z 8-letnim synem Jackiem zginęli w 1944 r.
w Powstaniu Warszawskim. W 1945 r., po zakończeniu wojny, została przydzielona
w randze podporucznika Wojska Polskiego do pracy w roli tłumacza
przy dowództwie wojsk amerykańskich w okupowanych Niemczech.
Zajmowała się sprawami polskich uchodźców wojennych, którzy przeżyli
niemieckie obozy koncentracyjne. W tym czasie, jak i później,
szczególną opieką otaczała więźniarki,
które przez hitlerowców poddawane były nieludzkim eksperymentom medycznym.
W 1947 r. wyjechała do USA,
gdzie w dniu 17 września 1949 r. poślubiła znanego dziennikarza, podróżnika i poetę
Aleksandra Janta-Połczyńskiego. Początkowo zamieszkali w Buffalo w stanie Nowy York,
a następnie osiedlili się w nowojorskiej dzielnicy Elmhurst, Queens. Prowadzili
antykwariat oraz wspierali polskich uczonych, artystów i pisarzy
wygnanych z okupowanej przez komunistów Polski oraz polskie organizacje na obczyźnie.
W swoim domu często gościli wybitne osobistości jak: Jan Kott, Jerzy Kosiński,
Zbigniew Herbert, Antoni Słonimski, Kazimierz Wierzyński, Marek Hłasko i Czesław Miłosz.
W latach 1959-1961 Pani Walentyna wraz z Mężem podjęli uwieńczone sukcesem
działania na rzecz powrotu do Kraju skarbów wawelskich przechowywanych
od czasu wojny w Kanadzie.
Aleksander Janta-Połczyński zmarł 19 sierpnia 1974 r.
Pani Walentyna kontynuowała przez wiele lat działalność kulturalno-społeczną
oraz dobroczynną, fundowała stypendia dla zdolnych twórców.
Odkąd upadł komunizm, otrzymała szereg wyróżnień od suwerennej
III Rzeczypospolitej Polskiej, w tym m.in. Krzyż Komandorski Orderu Zasługi RP.
Była jedną z ostatnich przedstawicieli swojej rodziny,
pozostawiła jednak licznych kuzynów Męża i jeszcze liczniejsze grono osób wzięte
pod Jej i Męża skrzydła na przestrzeni lat.

Jej prochy spoczną obok Męża w Alei Katakumbowej na Starych Powązkach.

Rodzina i przyjaciele

Szukaj nekrologów i wspomnień

Powiadom znajomego

Inne nekrologi